| |
Alpin: Dağların, 2000 metreyi aşan orman-ağaç yetişme sınırı üstündeki yüksek kesimleri. Böyle sahalarda ağaç yerine yazın devamlı yeşil kalan otsu bitkiler yetişir. Ağaç yetişme sınırının üstünde çoğunlukla otsu türlerden oluşan ve yazın yeşil kalan bitki örtüsü “alpin çayır” adlandırılır.
Antropojen: İnsan ile ilgili
Arıtma : Hamsuyu veya pissuları amaca uygun olarak işlemlerden geçirerek temizleme işlemi.
Ayrışma: Ölü hayvan yada bitkilerin doğal yoldan parçalanarak , daha basit maddeler oluşturması (çürüme de denir)
Bakı: Bir yamacın baktığı yön.
Bakteri: Organik atığı besin olarak kullana bilen tek hücreli mikroskobik organizma.
Dolin: Kireçtaşından oluşan sahalarda erime suretiyle oluşmuş, huni veya tava şeklinde birkaç metre derinlikte, çukur alanlardır.
Düden (Suyutan): Karstik alanlarda derine doğru inen suyun yutulduğu oluk.
Egzotik: Yerli olmayan. Yabancı.
Enerji piramidi: Beslenme düzenlerinin üst üste gösterilmesiyle elde edilen piramide benzer şekil. Her bir beslenme düzeyi, piramidin bir basamağını oluşturur.
Evrim: Canlı varlıkların, jeolojik devirlerdeki gelişimini ve birbirlerini izleyen populasyanların kalıtım özelliklerinde meydana gelen genetik değişim süreçlerini toplu olarak ifade eden terim.
Fauna: Bir ortamda bulunan tüm hayvansal canlıların sistematik sınıflandırması.
Flora: Bir ortamda yaşayan tüm bitkisel canlıların sistematik sınıflandırması.
Fotosentez: Bitkilerin güneş ışığı, karbondioksit ve suyu, karbonhidrat (besin) ve oksijene dönüştürmek için kullandıkları kimyasal yönteme verilen ad.
Fotosentez: Yeşil bitkilerin, ışık ve klorofil adı verilen bir madde yardımıyla, havadan aldığı karbondioksit ile topraktan aldığı suyu birleştirerek selüloz ve karbonhidrat üretmesi olayı.
Gen: Canlıların her türlü özelliklerini belirleyen ve hücre çekirdeğinde taşınan, kalıtım maddesinin en küçük birimidir.
Geniş yapraklı orman: Çınar, kavak, kayın gibi yaprakları el ayası şeklinde geniş olan ağaçlardan oluşan orman. Kış soğuğundan korunmak için genellikle sonbaharda yaprağıını döken geniş yapraklı ağaçlara sahip ormanlara “yaprağını döken orman” denir.
Gübre: Yaprak ve yiyecek atığı gibi ayrışmış organik maddelerden oluşan humus içeren toprak benzeri madde. Toprağı zenginleştimede kullanılır.
Habitat (Yaşamalanı): Bir bitki veya hayvanın yaşadığı, barındığı ve yaşamsal gereksinimlerini sağladığı doğal ortam ya da yer. Genellikle, hakim bitki örtüsü veya fiziksel özellik ile tanımlanır. Dere habitatı, orman habitatı, gibi.
İğne yapraklı orman (konifer orman): Çam ağaçları gibi yaprakları iğne şeklinde olan ağaçlardan oluşan orman. İğne şeklinde yapraklar, genellikle her mevsimde yapraklarını yenilediğinden yapraklarını dökmüyormuş gibi sürekli yeşil kalır. Bu nedenle “herdemyeşil orman” da denir.
Karışık orman: Geniş ve iğne yapraklı ağaçlardan oluşan orman.
Karstik arazi: Kireçtaşlarının erimesi ve suda eriyik haldeki kireçlerin tekrar birikmesi sonucunda oluşan ve buna ait şekilleri (dolin, polye, mağara, vs) kapsayan arazi. Kireçtaşlarının, karbondioksitli sularla erimesi ve bu erimeden dolayı oluşan topoğrafik şekillerin ortaya çıkması olayına da karstlaşma denir.
Klimaks: Bir iklim bölgesinde en iyi yetişen ve verimliliği en yüksek bitki.
Kozalak: Bazı çiçeksiz bitkilerde üreme organlarını pul ya da bürgülerle kaplı, genellikle yumurta biçimli yapı.
Maki: Akdeniz iklim bölgesine özgü, çoğunlukla sert, meşin ve parlak yapraklı, her zaman yeşil ve kurakçıl çalı topluluğu.
Mantar: Mayalar, mantarlar ve küflerden kurulu canlı sınıfı. Mantarların çoğu önemli çürütücülerdir.
Metabolizma: Hücrelerde meydana gelen tepkimelerin tümüne birden metabolizma denir.(solunum, sindirim... v.b.)
Mikroorganizma: Bakteri gibi çok küçük canlılar.
Mineral: Doğada homojen biçimde bulunan, belirli bir kimyasal bileşime ve özgün bir kristal yapısına sahip inorganik kökenli maddelerin ortak adı.
Nüfus: Bir habitatta yaşayan belli bir türün tüm bireylerinin toplamı.
Obruk: Kireçtaşlarının erimesi ile oluşmuş derin, kenarları dik doğal kuyu.
Organizma: Bitkiler, hayvanlar ve mikroplar da dahil olmak üzere, yaşayan canlıların herbirine verilen ad.
Populasyon: Belli bir bölgede yaşayan, aynı türden bireylerden oluşan topluluk.
Relikt (Kalıntı) bitki: Günümüzden önceki iklim şartları altında yetişerek yaygın bir durum alan ve fakat yeryüzündeki iklim değişmeleri sonucunda alanı daraldıktan sonra bugünkü olağan yayılış alanından farklı yerlerde de zor şartlar altında hayatiyetini sürdüren bitki toplulukları. Örneğin, Karadeniz Bölgesinde yer yer sahil kuşağında ve ardındaki oluklarda bulunan Akdeniz bitki toplulukları, daha önce bu sahaya Akdeniz iklim şartları altında yerleşmişler, ancak günümüz şartları altında da yetişmelerini sınırlı olarak sürdürmektedir.
Su döngüsü: Suyun, buharlaşma, yoğunlaşma ve yağış süreçlerinden geçerek, yeryüzü ve yeraltı sularından havaya, sonra tekrar yeryüzüne yolculuğunu anlatan sabit, düzenli hareket.
Sürdürülebilir kalkınma: Çevreye zarar vermeden, insanların ve ekonominin ihtiyaçlarına cevap veren gelişme.
Tür: Birbirleriyle çifleşebilen ve üreme yeteneğine sahip yavru yetiştirme potansiyelinde olan bireylerin ait olduğu taksonomik birim.
Vejetasyon: Bitki örtüsü. |
|